Vasili Petrov, MAFUN Teskilati, Fin-Ogur Halklari Temsilcisi
24.9.04
19.9.04
17.9.04
Kurultaydan İzlenimler: 10 Yıl Önce 10 yıl Sonra
Bugün 13 Eylül Pazartesi.. İş yerindeyim ve kurultayı düşünüyorum.. Hep böyle olur zaten kurultay dönüşleri, bir hafta etkisi geçmez, ne zaman gözlerimi kapatsam kurultaydan manzaralar görürüm, ne zaman gözlerim dalsa kurultaydan anlar düşünürüm...
Çok zorlu geçti bu kez kurutay hazırlıkları... Romanya Avrupa Birliği sürecinde olduğu için artık Türkiye’ye ve Türk Dünyası’nın çeşitli bölgelerine vize uyguluyordu, üstelik vize prosedürü oldukça ağırlaşmıştı... Bizden çok pasaportlar yolculuk yaptı bu yüzden. Sibirya’dan, İdil Ural’dan, Türkistan’dan gelen arkadaşlarımızın bir kısmını İstanbul’da topladık. Çünkü bu arkadaşlar kendi ülkelerinden vize alamadılar. İstanbul’da bu şekilde yaklaşık 40 kişi toplandı. Gelenleri İstanbul’da genel başkanımız Hasan Ali Karasar karşılıyordu. Pasaportlar geldikçe Türk Ocaklı arkadaşlarımız vasıtasıyla Ankara’ya ulaştırılıyordu, Romanya vizesi için... Bir yandan da TC pasaportlarından Romanya vizesini aldıklarımızı İstanbul’a gönderiyorduk, Bulgaristan transit vizesi alınması için... İnanılmaz bir pasaport trafiği idi yaşadığımız. Bulgaristan, Türkiye dışından gelenlere transit vize vermeyince, bu arkadaşlarımızı Romanya’ya uçakla götürme kararı aldık son anda... Çok şükür tek bir kişiyi bile yarı yolda bırakmadık....
Böylece 3 Eylül günü iki otobüs toplam 85 kişi Ankara’dan hareket ediyordu, 4 Eylül günü ise yaklaşık 40 kişi İstanbul’dan uçakla Bükreş’e oradan da karayolu ile Köstence’ye geçecekti... Ayrıca kendi ülkelerinden Köstece’ye direk gelecek yaklaşık 50 kişi vardı. Ev sahibi teşkilatlarla birlikte toplam sayımız 180 kişiyi bulacaktı... Türk Ocakları Genel Merkezi adına Kerim Ünal ile birlikte Akif Albayrak ve Elşad Abdullayev ön hazırlıklar için bir haftadır Köstence’delerdi.
Biz, Ankara’dan hareket eden otobüs ekibindeydik... En son kurultayı 2000’de yapmıştık. 4 sene geçmişti aradan. İlk kurultaylardan beri bir arada olduğum ekipten yalnızca Çağrı Uysal vardı yanımda bu kez... Tuğrul ve Emre’nin selamlarını ise yüreğimizde götürüyorduk... Çocukluğumuz, gençliğimiz bu kurultaylarla geçmişti. 94’den itibaren aralıksız katılmıştık kurultaylara, ve merak ediyorduk acaba 4 senelik bir ara neleri değiştirmişti, hem bizde hem onlarda diye... Üstelik yeni insanlar, yeni gençler vardı kurultaya katılan.. Kurultaya ilk kez katılan yirmili yaşlarda bir genç bizlerden yaklaşık 10 yaş küçüktü. Yeni nesiller gelmeye başlıyordu artık kurultaylara.. Acaba onlarla aynı heyecanları paylaşabilecek miydik, tecrübelerimizi onlara aktarabilecek miydik ve de kurultay ruhunu yaşatmak için işleri sahiplenmelerini sağlayabilecek miydik...?
İki otobüs toplam 85 kişi 3 Eylül öğleden sonra hareket ettik Ankara’dan... İstanbul’da, Türk Dünyası’nın çeşitli bölgelerinden gelip ertesi gün uçakla Köstence’ye gidecek olan kardeşlerimizle kucaklaştık... İstanbul’da yaklaşık bir saat bekleyip son pasaport alışverişini yaptıktan sonra, Lüleburgaz’da yemeğimizi yedik... Ve nihayet Türkiye’den çıkış... Burak Yetkin’nin söylediği gibi, Türklüğün esaretinin başladığı sınır... Dereköy’den çıkar çıkmaz farkediliyor bu hemen... Sonra Bulgaristan sınırları içerisinde yaklaşık 4 saatlik bir yolculuk yaptık... Varna yakınlarından geçtik... Aslında oralar da vatan toprağıydı bir zamanlar... Osmanlı’yı yad ettik geçtiğimiz yollarda... Akıncılarımızın ruhlarına fatihalar okuduk... Romanya’ya girişimiz biraz sıkıntılı da olsa nihayet gerçekleşti. Tam 24 saat sonra kurultayın yapılacağı otel olan Köstence’nin Mamaya bölgesindeki Palmbeach otele ulaştık... Çileli bir yolculuktu ama Türkün çilesinin yanında hiçbirşeydi... Sanırım herkes bunun farkındaydı, yirmidört saat boyunca uzun, zor ama bir o kadar da huzurlu bir seyahat geçirdik...
Hasretle kucaklaştık dört yıl aradan sonra... Fiziki değişiklikler vardı dört yıl öncesine göre ama gönüller, kalpler aynı sıcaklıktaydı.. Hatta dört yıllık ayrılığın getirdiği ayrı bir coşku, ayrı bir heyecan vardı....
Açılış 5 Eylül Pazar günü gerçekleşti. Romanya’nın Kazakistan, Azerbaycan ve Türkiye büyük elçileri teşrif ettiler açılışa. Ayrıca Romanya Azınlıklar Bakanı, Romanya’nın önde gelen Türk işadamları, Romanya Türk ve Tatar Birliklerinin başkanları, milletvekilleri bizlerle beraberdi açılışta... Protokol konuşmalarından sonra T.C. Kültür Bakanlığı Türk Dünyası Müzik Topluluğu muhteşem bir konser verdi. Böylece bizlerin bir hayali daha gerçekleşmiş oldu. Yıllardan beri kurultaylara gider, orada öğrendiğimiz şarkıları TDMT’den dinler, dinledikçe gönüllerimiz coşar, kurultay ile müzik topluluğumuzun bir araya geleceği günü hayal ederdik... Ve nihayet gerçek oldu bu hayalimiz. Onlar “Bahçesaray Aralıkları” nı, “Kerkük Ağıtları” nı söyledikçe Türk’ün çilesiyle sızladı yüreklerimiz... Çuvaş şarkısında Çuvaş delgasyonu, Saha şarkısında Saha delegasyonu eşlik ediyordu onlara... “Turan Yurt” da ise, tüm delegasyonlar sahnede milli kıyafetleriyle el ele kenetlenince hepimizin göz yaşları sel oluverdi bir anda.... “Anayurt” şarkısında ise, bir boy olduğumuzu, bir soy olduğumuzu bütün dünyaya bir kez daha haykırdık hep beraber....
6 Eylül günü öğleden sonra “21. Yüzyılda Uluslararası Terör ve Barış Dini İslam” konulu sempozyum gerçekleştirildi. Bu sempozyumda da farklı dinlerden gelen Türk Gençleri, dünyaya dostluk ve kardeşlik mesajları verdiler. İki kutuplu dünyanın yok olmasıyla birlikte, kendine yeni bir düşman yaratmaya çalışan Batı medeniyeti karşısında, Dünya Türklüğü’nün birbirine eskisinden daha da mecbur olduğunu vurguladılar.
7 Eylül günü, bölgedeki tarihi mekanlara bir gezi düzenlendi. Sarı Saltuk’un, Mehmed Niyazi’nin türbeleri ziyaret edildi...
8-9-10 Eylül günleri ise komisyon toplantıları ve kurultay oturumları ile geçti. Akşamları ise heyet gösterileri vardı. Komisyon toplantıları ve kurultaylar oturumları büyük bir disiplin içerisinde geçerken, akşamları heyet gösterilerinde büyük bir coşku vardı. TMDT, burda bir kez daha bizlerin hayranlığını ve sevgisini kazandı. Çok az sayıda delegasyonla kurultaya gelen, ya da bünyesinde şarkı söyleyecek bir ekip bulundurmayan delegasyonlara eşlik ettiler. Özbek Türküyle Özbek, Azeri Türküyle Azeri oldular...
İlk kez 94 Kırım’da katılmıştım kurultaya... Aradan geçen 10 seneye şöyle bir baktım... Bizim işin içinde uğraşırken farkedemediğimiz ne çok faydası olmuş meğer Türk Dünyası Gençlik Günleri ve Kurultayları’nın.... Her kurultay yapıldığı bölge için unutulmazdı bir kere... Kurultaya evsahipliği yapan gençler için, yöre halkı için unutulmazdı... Düşünüyorum da, Çuvaş Türkleri 1999’da tattıkları coşkuyu yıllardır yaşamamışlardı... Uzun süre da yaşayamayacaklar....
Ayrıca kurultaylar yapıldığı bölgedeki halkın sadece dünya Türklüğüyle değil birbiriyle de kaynaşmasını sağlıyordu. Köstence’deki Romanya Tatar Türkleri ve Romanya Türkleri kurultayı gerçekleştirebilmek için büyük bir işbirliği içerisindeydiler... Bu bundan önce kurultaya ev sahipliği yapan bölgelerde de böyle oldu. Adeta bir bayram havasında, küsler barıştı, dargınlar kaynaştı... Rusya Türkleri Rusya’da, Türkistan Cumhuriyetleri Türkistan içerisinde, Balkan Türkleri Balkanlarda ancak bu şekilde ortak stratejiler ve ortak mücadele ruhu yaratabileceklerdir. Zira kurultayda bir araya geldiğimiz Rusya Türkleri Rusya içerisinde yapabilecekleri ortak faaliyetler haakında konuşmaya başladıklarında, yeni bir tarihi anı yaşadığımızı farkettik ve tüylerimiz diken diken oldu....
Sonra kurultaylar vasıtasıyla önemli bağlantılar kuruldu. 1998’de Kazakistan’da yaptığımız kurultayın ardından, Hoca Ahmed Yesevi Üniversitesi DTGB’ye özel bir kontenjan ayırmıştı. O kontenjandan bugüne kadar Sibirya’dan, İdil Ural’dan yüzlerce genç faydalandı. Bu sayede, 1700 kişilik Teleut Türkleri’nin aramızdaki temsilcisi Evgeni Uskoev sular seller gibi Türkiye Türkçesi konuşabiliyordu... Bunun için HAY Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı Namık Kemal Zeybek’e ne kadar teşekkür etsek azdır sanırım...
2000 yılındaki kurultayda bilgisayar ve faks dağıtmıştık teşkilatlarımıza... Bugün DTGB’nin kurucu teşkilatı Azatlık Tatar Gençleri ittifakının resmi internet sitesi yüzbinlere ulaşıyor, çıkarttığı gazete onbinler basıyor...
Çok şey öğretti bizlere kurultaylar... Herşeyden önce Türk Dünyası’nin birliğinin bir sevgi birliği olduğunu öğretti. Bizi bir arada tutan, bizi birbirimize kenetleyen bağın sevgi bağı olduğunu öğretti. Düşündüm kendi kendime... 10 senelik dostluklarım vardı bugün Sibirya’dan, İdil Ural’dan, Türkistan’dan, Balkanlar’dan.. Kurultay ruhunu paylaştığımız, kader birliği ettiğimiz dostlar... Çuvaşitan’dan Oleg kızının düğününe davet etti bizleri, gelmezseniz darılırım diyordu tıpkı bir Anadolu Türkü gibi... DTGB’nin eski genel başkanlarından ve kurucularından Talgat bizzat kızını getirmişti kurultaya.. Doğu Türkistanlı Erkin Ekrem Ağabeyimizin oğlu Aykut Alp daha çocuk yaşta yaşadı kurultay ruhunu... Allah’ımdan dileğim benim çocuklarımın da kurultay ruhuyla beslenmesi...
Sonra kurultaylar bizlere empati yapmayı yani kendimizi karşı tarafın yerine koyup, meselelere onların zaviyesinden bakmamız gerektiğini öğretti... İlk zamanlar ne de “ekabir” tavırlarla gitmiştik kurutaylara... Biz herşeyi çok iyi biliyorduk ya, biz ne dersek o olacaktı, çünkü ne de olsa biz büyük ağabey Türkiye idik... Sonra sonra Sibirya’daki, İdil Ural’daki, K.Irak’taki, Afganistan’daki, Kıbrıs’taki kardeşlerimizdeki yürek ateşini hissettik, onlardaki mücadele azmini farkettik... Aslında mücadelenin içinde olan, var olma kavgası veren onlardı... Çuvaşlar “Epir pulnı, pur, pulatbır!!!” diyorlardı; “Vardık, varız, var olacağız!!!”. Bize düşen sadece onlara destek olmak, elimizden gelen yardımı onlara yapmak ve kol kola, omuz omuza onlarla aynı saflarda savaşmaktı... Aslında onları anladıkça biz kendimizi daha iyi anladık.. Onlar bizi anladıkça birbirlerini daha iyi anladılar... Kurultaylar bize insanı anlamanın önce kendini anlayabilmek olduğunu öğretti...
Yaptığımız kurultaylara ait resimleri, aldığımız kararları büyük bir hevesle kendisine gösterdiğimde, Afganistan Türkleri’nin büyük lideri rahmetli Azad Beg Kerimi’nin bana söyledikleri hiç aklımdan çıkmıyor; “Bu kurultaylara katılan Müslüman olmayan kardeşlerimize sakın İslam propogandası yapmaya kalkmayın... Onlar öncelikle sadece “La ilahe ilallah”, “Allah birdir” desinler yeter ki, öbür dünyada da onlarla birlikte olabilelim.. Rahmetli Azad Beg’in bu sözleri bence hepimize örnek olması gereken bir “Türklük şuuru”nun göstergesidir.
Kurultaylar bizlere aynı zamanda demokrasinin güzelliğini de farkettirdi... En eski Türk töresidir “kurultay”. Kurlutaylardaki her halka bir oy ilkesi demokrasinin en güzel örneğidir. 1700 kişilik Teleut Türklüğüyle 70 milyonluk Türkiye Türklüğü bir oy hakkına sahiptir. Ayrıca Türk töresinde var olan bir başka güzel alışkanlık da DTBG’ye yerleşti. Biz Dünya Türk Gençleri, 11 yıllık tecrübemizle kararlarımızı meşveret usulüyle, istişare ederek mümkün olduğunca oy birliğiyle almayı öğrendik. Ne mutlu ki, kararları mümkün olduğunca oy birliğiyle alma gayreti bugün kurultaylara katılan tüm teşkilatlarda mevcut.
Kurultaylar bize başkan olmakla nefer olmanın aslında aynı şey olduğunu öğretti. DTGB’nin 12 sene de 4 kez genel başkan, 6 kez de yürütme kurulu başkanı değiştirmesi bunun en güzel kanıtıdır sanırım. Bu, DTGB’ye mensup gençlerdeki görev bilincinin ve zamanı geldiğinde görevi kendisinden sonra gelene devredebilme erdeminin bir göstergesidir. Bu aynı zamanda DTGB’deki demokrasi kültürünün bir başka göstergesidir.
Eski genel başkanlarımız Yakup Ağabey ve Talgat Ahmedişin’in kurultay boyunca gösterdikleri olgun tavırlar hepimize örnek oldu. Kendilerine gösterilen onca saygı, sevgi ve ilgiye rağmen, hiç bir zaman ön plana çıkmamaya özen gösterdiklerini farkettim. Eksiklerimizi bizlere hiç hissettirmeden kapatıyorlardı. Bize kurultay boyunca adeta görünmez eller yardım etti. Sanırım bu “görünmez eller”, Yakup Ağabey ve Talgat’ın elleriydi....
Bizim en güzel anlarmızdır kurultaylar...
Sadece bizlerin değil, analarımızın babalarımızın, atalarımızın hayallerinin gerçek olduğu anlardır kurultaylar...
1000 yıldan beri ilk kez bir araya gelen Türk Gencinin kucaklaştığı anlardır kurultaylar...
Tarih yaptığımızı hissettiğimiz, yürek çarpıntılarının hızlanarak büyük bir coşkuya dönüştüğü anlardır kurultaylar...
Zaman mefhumunun çok ötesinde bin yılların ortaklıklarını paylaştığımız, kader birliği ettiğimiz anlardır kurultaylar..
Ve kurultaylar dünyaya iyilikler ve güzellikler getirecek, hak ve adaleti tesis edecek yeni bir medeniyetin müjdecisidir..
Ben buna kısaca “kurultay ruhu” diyorum..
Kurultay ruhunun ilelebet yaşamasını diliyorum....
On yıl önce katıldığım ilk kurultay ve on yıl sonra bugün katıldığım son kurultaydan sonra; “Fikri hür, irfanı hür, vicdanı hür” nesillerle nice on yıllar diliyorum....
Oruç Burak Kavuncu
Çok zorlu geçti bu kez kurutay hazırlıkları... Romanya Avrupa Birliği sürecinde olduğu için artık Türkiye’ye ve Türk Dünyası’nın çeşitli bölgelerine vize uyguluyordu, üstelik vize prosedürü oldukça ağırlaşmıştı... Bizden çok pasaportlar yolculuk yaptı bu yüzden. Sibirya’dan, İdil Ural’dan, Türkistan’dan gelen arkadaşlarımızın bir kısmını İstanbul’da topladık. Çünkü bu arkadaşlar kendi ülkelerinden vize alamadılar. İstanbul’da bu şekilde yaklaşık 40 kişi toplandı. Gelenleri İstanbul’da genel başkanımız Hasan Ali Karasar karşılıyordu. Pasaportlar geldikçe Türk Ocaklı arkadaşlarımız vasıtasıyla Ankara’ya ulaştırılıyordu, Romanya vizesi için... Bir yandan da TC pasaportlarından Romanya vizesini aldıklarımızı İstanbul’a gönderiyorduk, Bulgaristan transit vizesi alınması için... İnanılmaz bir pasaport trafiği idi yaşadığımız. Bulgaristan, Türkiye dışından gelenlere transit vize vermeyince, bu arkadaşlarımızı Romanya’ya uçakla götürme kararı aldık son anda... Çok şükür tek bir kişiyi bile yarı yolda bırakmadık....
Böylece 3 Eylül günü iki otobüs toplam 85 kişi Ankara’dan hareket ediyordu, 4 Eylül günü ise yaklaşık 40 kişi İstanbul’dan uçakla Bükreş’e oradan da karayolu ile Köstence’ye geçecekti... Ayrıca kendi ülkelerinden Köstece’ye direk gelecek yaklaşık 50 kişi vardı. Ev sahibi teşkilatlarla birlikte toplam sayımız 180 kişiyi bulacaktı... Türk Ocakları Genel Merkezi adına Kerim Ünal ile birlikte Akif Albayrak ve Elşad Abdullayev ön hazırlıklar için bir haftadır Köstence’delerdi.
Biz, Ankara’dan hareket eden otobüs ekibindeydik... En son kurultayı 2000’de yapmıştık. 4 sene geçmişti aradan. İlk kurultaylardan beri bir arada olduğum ekipten yalnızca Çağrı Uysal vardı yanımda bu kez... Tuğrul ve Emre’nin selamlarını ise yüreğimizde götürüyorduk... Çocukluğumuz, gençliğimiz bu kurultaylarla geçmişti. 94’den itibaren aralıksız katılmıştık kurultaylara, ve merak ediyorduk acaba 4 senelik bir ara neleri değiştirmişti, hem bizde hem onlarda diye... Üstelik yeni insanlar, yeni gençler vardı kurultaya katılan.. Kurultaya ilk kez katılan yirmili yaşlarda bir genç bizlerden yaklaşık 10 yaş küçüktü. Yeni nesiller gelmeye başlıyordu artık kurultaylara.. Acaba onlarla aynı heyecanları paylaşabilecek miydik, tecrübelerimizi onlara aktarabilecek miydik ve de kurultay ruhunu yaşatmak için işleri sahiplenmelerini sağlayabilecek miydik...?
İki otobüs toplam 85 kişi 3 Eylül öğleden sonra hareket ettik Ankara’dan... İstanbul’da, Türk Dünyası’nın çeşitli bölgelerinden gelip ertesi gün uçakla Köstence’ye gidecek olan kardeşlerimizle kucaklaştık... İstanbul’da yaklaşık bir saat bekleyip son pasaport alışverişini yaptıktan sonra, Lüleburgaz’da yemeğimizi yedik... Ve nihayet Türkiye’den çıkış... Burak Yetkin’nin söylediği gibi, Türklüğün esaretinin başladığı sınır... Dereköy’den çıkar çıkmaz farkediliyor bu hemen... Sonra Bulgaristan sınırları içerisinde yaklaşık 4 saatlik bir yolculuk yaptık... Varna yakınlarından geçtik... Aslında oralar da vatan toprağıydı bir zamanlar... Osmanlı’yı yad ettik geçtiğimiz yollarda... Akıncılarımızın ruhlarına fatihalar okuduk... Romanya’ya girişimiz biraz sıkıntılı da olsa nihayet gerçekleşti. Tam 24 saat sonra kurultayın yapılacağı otel olan Köstence’nin Mamaya bölgesindeki Palmbeach otele ulaştık... Çileli bir yolculuktu ama Türkün çilesinin yanında hiçbirşeydi... Sanırım herkes bunun farkındaydı, yirmidört saat boyunca uzun, zor ama bir o kadar da huzurlu bir seyahat geçirdik...
Hasretle kucaklaştık dört yıl aradan sonra... Fiziki değişiklikler vardı dört yıl öncesine göre ama gönüller, kalpler aynı sıcaklıktaydı.. Hatta dört yıllık ayrılığın getirdiği ayrı bir coşku, ayrı bir heyecan vardı....
Açılış 5 Eylül Pazar günü gerçekleşti. Romanya’nın Kazakistan, Azerbaycan ve Türkiye büyük elçileri teşrif ettiler açılışa. Ayrıca Romanya Azınlıklar Bakanı, Romanya’nın önde gelen Türk işadamları, Romanya Türk ve Tatar Birliklerinin başkanları, milletvekilleri bizlerle beraberdi açılışta... Protokol konuşmalarından sonra T.C. Kültür Bakanlığı Türk Dünyası Müzik Topluluğu muhteşem bir konser verdi. Böylece bizlerin bir hayali daha gerçekleşmiş oldu. Yıllardan beri kurultaylara gider, orada öğrendiğimiz şarkıları TDMT’den dinler, dinledikçe gönüllerimiz coşar, kurultay ile müzik topluluğumuzun bir araya geleceği günü hayal ederdik... Ve nihayet gerçek oldu bu hayalimiz. Onlar “Bahçesaray Aralıkları” nı, “Kerkük Ağıtları” nı söyledikçe Türk’ün çilesiyle sızladı yüreklerimiz... Çuvaş şarkısında Çuvaş delgasyonu, Saha şarkısında Saha delegasyonu eşlik ediyordu onlara... “Turan Yurt” da ise, tüm delegasyonlar sahnede milli kıyafetleriyle el ele kenetlenince hepimizin göz yaşları sel oluverdi bir anda.... “Anayurt” şarkısında ise, bir boy olduğumuzu, bir soy olduğumuzu bütün dünyaya bir kez daha haykırdık hep beraber....
6 Eylül günü öğleden sonra “21. Yüzyılda Uluslararası Terör ve Barış Dini İslam” konulu sempozyum gerçekleştirildi. Bu sempozyumda da farklı dinlerden gelen Türk Gençleri, dünyaya dostluk ve kardeşlik mesajları verdiler. İki kutuplu dünyanın yok olmasıyla birlikte, kendine yeni bir düşman yaratmaya çalışan Batı medeniyeti karşısında, Dünya Türklüğü’nün birbirine eskisinden daha da mecbur olduğunu vurguladılar.
7 Eylül günü, bölgedeki tarihi mekanlara bir gezi düzenlendi. Sarı Saltuk’un, Mehmed Niyazi’nin türbeleri ziyaret edildi...
8-9-10 Eylül günleri ise komisyon toplantıları ve kurultay oturumları ile geçti. Akşamları ise heyet gösterileri vardı. Komisyon toplantıları ve kurultaylar oturumları büyük bir disiplin içerisinde geçerken, akşamları heyet gösterilerinde büyük bir coşku vardı. TMDT, burda bir kez daha bizlerin hayranlığını ve sevgisini kazandı. Çok az sayıda delegasyonla kurultaya gelen, ya da bünyesinde şarkı söyleyecek bir ekip bulundurmayan delegasyonlara eşlik ettiler. Özbek Türküyle Özbek, Azeri Türküyle Azeri oldular...
İlk kez 94 Kırım’da katılmıştım kurultaya... Aradan geçen 10 seneye şöyle bir baktım... Bizim işin içinde uğraşırken farkedemediğimiz ne çok faydası olmuş meğer Türk Dünyası Gençlik Günleri ve Kurultayları’nın.... Her kurultay yapıldığı bölge için unutulmazdı bir kere... Kurultaya evsahipliği yapan gençler için, yöre halkı için unutulmazdı... Düşünüyorum da, Çuvaş Türkleri 1999’da tattıkları coşkuyu yıllardır yaşamamışlardı... Uzun süre da yaşayamayacaklar....
Ayrıca kurultaylar yapıldığı bölgedeki halkın sadece dünya Türklüğüyle değil birbiriyle de kaynaşmasını sağlıyordu. Köstence’deki Romanya Tatar Türkleri ve Romanya Türkleri kurultayı gerçekleştirebilmek için büyük bir işbirliği içerisindeydiler... Bu bundan önce kurultaya ev sahipliği yapan bölgelerde de böyle oldu. Adeta bir bayram havasında, küsler barıştı, dargınlar kaynaştı... Rusya Türkleri Rusya’da, Türkistan Cumhuriyetleri Türkistan içerisinde, Balkan Türkleri Balkanlarda ancak bu şekilde ortak stratejiler ve ortak mücadele ruhu yaratabileceklerdir. Zira kurultayda bir araya geldiğimiz Rusya Türkleri Rusya içerisinde yapabilecekleri ortak faaliyetler haakında konuşmaya başladıklarında, yeni bir tarihi anı yaşadığımızı farkettik ve tüylerimiz diken diken oldu....
Sonra kurultaylar vasıtasıyla önemli bağlantılar kuruldu. 1998’de Kazakistan’da yaptığımız kurultayın ardından, Hoca Ahmed Yesevi Üniversitesi DTGB’ye özel bir kontenjan ayırmıştı. O kontenjandan bugüne kadar Sibirya’dan, İdil Ural’dan yüzlerce genç faydalandı. Bu sayede, 1700 kişilik Teleut Türkleri’nin aramızdaki temsilcisi Evgeni Uskoev sular seller gibi Türkiye Türkçesi konuşabiliyordu... Bunun için HAY Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı Namık Kemal Zeybek’e ne kadar teşekkür etsek azdır sanırım...
2000 yılındaki kurultayda bilgisayar ve faks dağıtmıştık teşkilatlarımıza... Bugün DTGB’nin kurucu teşkilatı Azatlık Tatar Gençleri ittifakının resmi internet sitesi yüzbinlere ulaşıyor, çıkarttığı gazete onbinler basıyor...
Çok şey öğretti bizlere kurultaylar... Herşeyden önce Türk Dünyası’nin birliğinin bir sevgi birliği olduğunu öğretti. Bizi bir arada tutan, bizi birbirimize kenetleyen bağın sevgi bağı olduğunu öğretti. Düşündüm kendi kendime... 10 senelik dostluklarım vardı bugün Sibirya’dan, İdil Ural’dan, Türkistan’dan, Balkanlar’dan.. Kurultay ruhunu paylaştığımız, kader birliği ettiğimiz dostlar... Çuvaşitan’dan Oleg kızının düğününe davet etti bizleri, gelmezseniz darılırım diyordu tıpkı bir Anadolu Türkü gibi... DTGB’nin eski genel başkanlarından ve kurucularından Talgat bizzat kızını getirmişti kurultaya.. Doğu Türkistanlı Erkin Ekrem Ağabeyimizin oğlu Aykut Alp daha çocuk yaşta yaşadı kurultay ruhunu... Allah’ımdan dileğim benim çocuklarımın da kurultay ruhuyla beslenmesi...
Sonra kurultaylar bizlere empati yapmayı yani kendimizi karşı tarafın yerine koyup, meselelere onların zaviyesinden bakmamız gerektiğini öğretti... İlk zamanlar ne de “ekabir” tavırlarla gitmiştik kurutaylara... Biz herşeyi çok iyi biliyorduk ya, biz ne dersek o olacaktı, çünkü ne de olsa biz büyük ağabey Türkiye idik... Sonra sonra Sibirya’daki, İdil Ural’daki, K.Irak’taki, Afganistan’daki, Kıbrıs’taki kardeşlerimizdeki yürek ateşini hissettik, onlardaki mücadele azmini farkettik... Aslında mücadelenin içinde olan, var olma kavgası veren onlardı... Çuvaşlar “Epir pulnı, pur, pulatbır!!!” diyorlardı; “Vardık, varız, var olacağız!!!”. Bize düşen sadece onlara destek olmak, elimizden gelen yardımı onlara yapmak ve kol kola, omuz omuza onlarla aynı saflarda savaşmaktı... Aslında onları anladıkça biz kendimizi daha iyi anladık.. Onlar bizi anladıkça birbirlerini daha iyi anladılar... Kurultaylar bize insanı anlamanın önce kendini anlayabilmek olduğunu öğretti...
Yaptığımız kurultaylara ait resimleri, aldığımız kararları büyük bir hevesle kendisine gösterdiğimde, Afganistan Türkleri’nin büyük lideri rahmetli Azad Beg Kerimi’nin bana söyledikleri hiç aklımdan çıkmıyor; “Bu kurultaylara katılan Müslüman olmayan kardeşlerimize sakın İslam propogandası yapmaya kalkmayın... Onlar öncelikle sadece “La ilahe ilallah”, “Allah birdir” desinler yeter ki, öbür dünyada da onlarla birlikte olabilelim.. Rahmetli Azad Beg’in bu sözleri bence hepimize örnek olması gereken bir “Türklük şuuru”nun göstergesidir.
Kurultaylar bizlere aynı zamanda demokrasinin güzelliğini de farkettirdi... En eski Türk töresidir “kurultay”. Kurlutaylardaki her halka bir oy ilkesi demokrasinin en güzel örneğidir. 1700 kişilik Teleut Türklüğüyle 70 milyonluk Türkiye Türklüğü bir oy hakkına sahiptir. Ayrıca Türk töresinde var olan bir başka güzel alışkanlık da DTBG’ye yerleşti. Biz Dünya Türk Gençleri, 11 yıllık tecrübemizle kararlarımızı meşveret usulüyle, istişare ederek mümkün olduğunca oy birliğiyle almayı öğrendik. Ne mutlu ki, kararları mümkün olduğunca oy birliğiyle alma gayreti bugün kurultaylara katılan tüm teşkilatlarda mevcut.
Kurultaylar bize başkan olmakla nefer olmanın aslında aynı şey olduğunu öğretti. DTGB’nin 12 sene de 4 kez genel başkan, 6 kez de yürütme kurulu başkanı değiştirmesi bunun en güzel kanıtıdır sanırım. Bu, DTGB’ye mensup gençlerdeki görev bilincinin ve zamanı geldiğinde görevi kendisinden sonra gelene devredebilme erdeminin bir göstergesidir. Bu aynı zamanda DTGB’deki demokrasi kültürünün bir başka göstergesidir.
Eski genel başkanlarımız Yakup Ağabey ve Talgat Ahmedişin’in kurultay boyunca gösterdikleri olgun tavırlar hepimize örnek oldu. Kendilerine gösterilen onca saygı, sevgi ve ilgiye rağmen, hiç bir zaman ön plana çıkmamaya özen gösterdiklerini farkettim. Eksiklerimizi bizlere hiç hissettirmeden kapatıyorlardı. Bize kurultay boyunca adeta görünmez eller yardım etti. Sanırım bu “görünmez eller”, Yakup Ağabey ve Talgat’ın elleriydi....
Bizim en güzel anlarmızdır kurultaylar...
Sadece bizlerin değil, analarımızın babalarımızın, atalarımızın hayallerinin gerçek olduğu anlardır kurultaylar...
1000 yıldan beri ilk kez bir araya gelen Türk Gencinin kucaklaştığı anlardır kurultaylar...
Tarih yaptığımızı hissettiğimiz, yürek çarpıntılarının hızlanarak büyük bir coşkuya dönüştüğü anlardır kurultaylar...
Zaman mefhumunun çok ötesinde bin yılların ortaklıklarını paylaştığımız, kader birliği ettiğimiz anlardır kurultaylar..
Ve kurultaylar dünyaya iyilikler ve güzellikler getirecek, hak ve adaleti tesis edecek yeni bir medeniyetin müjdecisidir..
Ben buna kısaca “kurultay ruhu” diyorum..
Kurultay ruhunun ilelebet yaşamasını diliyorum....
On yıl önce katıldığım ilk kurultay ve on yıl sonra bugün katıldığım son kurultaydan sonra; “Fikri hür, irfanı hür, vicdanı hür” nesillerle nice on yıllar diliyorum....
Oruç Burak Kavuncu
16.9.04
Tatarstan yaşläre Konstantsadan kayttı
15 sentyabr könne Rumıniyaneñ Konstantsa şähärendä uzgan Dönya törki yaşlär könnäre häm korıltaenda katnaşkan Bötendönya tatar yaşläre Forumı byurosı räise Azat İslaev, ägzaları Mars Tukaev häm Timur Urazbaxtin Kazanga kayttı.
Bıelnıñ 4-11 sentyabr könnärendä ütkän älege çarada Rossiya Federatsiyase, Kazaxstan, Kırgızstan, Üzbäkstan, Törekmänstan, Äzerbäycan, Ukraina (Kırım), Moldova (Gagauziya), Polşa, Gollandiya, Germaniya, Avstriya, Bolgariya, Törkiya, Äfganstan - barlıgı 20 ildän, 30 dan artık törki oeşmalarnıñ väkilläre kilgän ide. Älege çarada Rossiyadän Tatarstan delegatsiyasennän tış Yakutiya, Xakasiya, Başkortostan, Çuvaşiya väkilläre, nogay, teleut, Başkortostan tatarları, Seber tatarları, Omsk kazaxları katnaştı.
Dönya törki yaşläre korıltaenıñ iñ berençese 1992 elda başkalabız Kazanda oeşkan ide. Annan soñ ul Ufa, Baku, Kırım, Çebaksar, Bişkek, Törkstan (Kazaxstan), Tönyak Kiprda ütkän. Rumıniyadä uzganı - unberençese. Monı oeştırunı Rumıniyadäge tatar häm törek cämgıyatläre belän Törkiyadäge "Törek uçakları" oeşması üz östenä algan.
Korıltay 5 sentyabr könne açıldı. Älege tantanaga Rumıniyaneñ milli azçılıklar ministrı, Kazaxstan, Äzerbäycan häm Törkiyaneñ Rumıniyadäge ilçeläre, Rumıniya parlamentındagı tatar häm törek deputatları, Konstantsa ölkäse gubernatorı, şähär xakimiyate başlıgı häm başka räsmi keşelär katnaştı.
Dönya törki yaşlär könnäre kısasında korıltaynıñ törle komissiyaläre utırışları, "Tınıçlık dine - islam" digän tema astında simpozium, törki dönyanıñ yaş yazuçıları cıelışı ütkärelde. Säyasät komissiyaseneñ cıelışı Bötendönya tatar yaşläre Forumı byurosı räise Azat İslaevnıñ täkdime belän Tönyak Osetiyadäge terror korbannarın iskä alıp, ber minut tınlık belän başlandı. Şulay uk Tatarstan delegatsiyaseneñ telägen iskä alıp Tönyak Osetiya xalkına kaygıların urtaklaşu xatı yullau kararlaştırıldı. Bu täkdimnär Korıltay kararlarında da çagılış taptı.
2005 elda uzaçak Dönya törki yaşlär Korıltaenıñ unikençesen üzlärendä ütkärergä teläüçe illär küp buldı. Alar arasında Äzerbäycan, Tönyak Kipr, Mongoliya dä bar. Bu mäsälädä karar 2005 elnıñ yazgı aylarında Gagauziyadä uzaçak liderlar sovetında kabul iteläçäk.
Gölnaz Şäyxi
http://www.intertat.ru/index.php?cat=lf&id=51442
Bıelnıñ 4-11 sentyabr könnärendä ütkän älege çarada Rossiya Federatsiyase, Kazaxstan, Kırgızstan, Üzbäkstan, Törekmänstan, Äzerbäycan, Ukraina (Kırım), Moldova (Gagauziya), Polşa, Gollandiya, Germaniya, Avstriya, Bolgariya, Törkiya, Äfganstan - barlıgı 20 ildän, 30 dan artık törki oeşmalarnıñ väkilläre kilgän ide. Älege çarada Rossiyadän Tatarstan delegatsiyasennän tış Yakutiya, Xakasiya, Başkortostan, Çuvaşiya väkilläre, nogay, teleut, Başkortostan tatarları, Seber tatarları, Omsk kazaxları katnaştı.
Dönya törki yaşläre korıltaenıñ iñ berençese 1992 elda başkalabız Kazanda oeşkan ide. Annan soñ ul Ufa, Baku, Kırım, Çebaksar, Bişkek, Törkstan (Kazaxstan), Tönyak Kiprda ütkän. Rumıniyadä uzganı - unberençese. Monı oeştırunı Rumıniyadäge tatar häm törek cämgıyatläre belän Törkiyadäge "Törek uçakları" oeşması üz östenä algan.
Korıltay 5 sentyabr könne açıldı. Älege tantanaga Rumıniyaneñ milli azçılıklar ministrı, Kazaxstan, Äzerbäycan häm Törkiyaneñ Rumıniyadäge ilçeläre, Rumıniya parlamentındagı tatar häm törek deputatları, Konstantsa ölkäse gubernatorı, şähär xakimiyate başlıgı häm başka räsmi keşelär katnaştı.
Dönya törki yaşlär könnäre kısasında korıltaynıñ törle komissiyaläre utırışları, "Tınıçlık dine - islam" digän tema astında simpozium, törki dönyanıñ yaş yazuçıları cıelışı ütkärelde. Säyasät komissiyaseneñ cıelışı Bötendönya tatar yaşläre Forumı byurosı räise Azat İslaevnıñ täkdime belän Tönyak Osetiyadäge terror korbannarın iskä alıp, ber minut tınlık belän başlandı. Şulay uk Tatarstan delegatsiyaseneñ telägen iskä alıp Tönyak Osetiya xalkına kaygıların urtaklaşu xatı yullau kararlaştırıldı. Bu täkdimnär Korıltay kararlarında da çagılış taptı.
2005 elda uzaçak Dönya törki yaşlär Korıltaenıñ unikençesen üzlärendä ütkärergä teläüçe illär küp buldı. Alar arasında Äzerbäycan, Tönyak Kipr, Mongoliya dä bar. Bu mäsälädä karar 2005 elnıñ yazgı aylarında Gagauziyadä uzaçak liderlar sovetında kabul iteläçäk.
Gölnaz Şäyxi
http://www.intertat.ru/index.php?cat=lf&id=51442
15.9.04
XI. Türk Dünyası Gençlik Kurultayı Sonuç Bildirisi
XI. Türk Dünyası Gençlik Kurultayı, 9-10 Eylül 2004 tarihleri arasında, dört oturum halinde, Fin-Ogur, Kırım Tatar, Tataristan, Başkurdistan, Çuvaşistan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Afganistan, Doğu Türkistan, Saha Cumhuriyeti, Hakasya, Omsk Kazak ve Tatarları, Teleut, Bulgaristan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumuriyeti, Türkmeneli, Azerbaycan, Güney Azerbaycan, Avusturya, Hollanda, Almanya, Belçika, Gagauz Yeri, Romanya Kırım Tatarları ve Romanya Türkleri, Başkurdistan Tatarları, Polonya Tatarları, Dağıstan Nogayları, Ahıska Türkleri ve Türkiye’den gençlik liderleri ve temsilcilerinin katılımları ile gerçekleşmiştir. Kurultay delegeleri, aşağıdaki hususlarda mutabık kalmışlar ve bu hususları bir sonuç bildirisi olarak yayımlamaya karar vermişlerdir.
XI. Türk Dünyası Gençlik Kurultayı;
1. Kırım Tatarları’nın vatanlarından sürülüşünün 60. yılına ithaf olunmuştur. Ayrıca XI. Kurultay Kırım Tatar Milli Kurultayı’nın açılış tarihi olan 26 Haziran’ı “Kırım Tatarları’nın Şükür Günü” olarak Türk Dünyası bayramları içinde kabul eder.
2. Osetya’da meydana gelen terör olaylarını şiddetle kınar, Oset ve Rus Halkları’nın acısını paylaşır. Kurultay dünyanın geleceği olan çocuk ve gençlere karşı düzenlenen bu katliamı ve bu vesile ile terörün her türlüsünü lanetler.
3. Bu yılın mart-nisan ve temmuz aylarında Özbekistan’ı hedef alan terör saldırılarını lanetler ve Özbekistan yönetimine en samimi desteğini sunar. Bu çerçevede Özbekistan liderliğinin terörle mücadele çabalarını destekler ve terörün her türlüsünü bir defa daha lanetler.
4. Çin Halk Cumhuriyeti yönetiminin uluslararası terör ile mücadele bahanesi altında Doğu Türkistan’da insan hakları ihlallerine maruz bıraktığı Türkler üzerinde kurduğu baskıyı kınar.
5. X. Kurultayın hamisi, büyük devlet ve siyaset adamı, Uluslararası Atatürk Barış Ödülü sahibi, Azerbaycan Eski Cumhurbaşkanı Merhum Haydar Aliyev’in vefatı dolayısı ile tüm Türk Dünyası’na ve özellikle de Azerbaycan Türklüğü’ne başsağlığı dileklerini iletir.
6. Azerbaycan Cumhuriyeti’nin ayrılmaz parçası olan Dağlık Karabağ ve etraf bölgelerindeki Ermeni işgalini en sert şekilde kınar, Ermenileri işgal ettikleri topraklardan çekilmeleri konusunda son defa ve en sert şekilde ikaz eder. Problemin çözümünü üzerine alan AGİT Minsk grubunu da işlevini yerine getirmeye davet eder.
7. Romanya Hükümeti, Romanya Azınlıklar Bakanlığı ve Köstence Valiliği’ne Kurultayımıza ve Romanya’da yaşayan Türk-Tatar kardeşlerimize gösterdikleri içten samimiyet ve yardımlardan dolayı teşekkürlerini bildirir.
8. Afganistan Türkleri’nin tek lideri olarak General Reşid Dostum’u tanır, Afganistan-Güney Türkistan Türkleri’ne demokratik mücadelelerinde tam destek verir. Ayrıca yeni açılmakta olan toplu mezarların isbat ettiği Taliban yönetimi altında Afganistan’da gerçekleştirilen Türk soykırımını lanetler. Cumhurbaşkanı adayı olan General Dostum’u candan tebrik eder, Afganistan’da resmi dil statüsüne taşınan Türkçe’nin geliştirlmesi ve yaygınlaştırılması için bütün Türk Devletlerini göreve davet eder. Kurultay, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin yetkili makamlarını Afganistan’a ayrılan Türk öğrenci kontenjanlarını arttırmaya davet eder.
9. 2005 yılında yapılması planlanan XII. Türk Dünyası Gençlik Günleri ve Kurultayı’nın Gagauz Yeri’nde düzenlenmesine ve bu kurultayın Kazan’ın 1000. yılına ithaf edilmesine karar verir.
10. Rusya Federasyonu dahilinde yaşlayan Türk Halkları’nın iç ve dış pasaportlarında milliyetlerinin yazılmasının teşviki, milli kültür ve dil sahalarında daha fazla desteklenmeleri, merkezi otoritenin Rusya Federasyonu Anayasası’na uygun olarak federal hakları desteklemesi, Türk Halkları’nın kültürel ve manevi gelişimlerine imkan verilmesi hususlarında Rusya Federasyonu Merkezi Organlarını işbirliğine davet eder.
11. Ahıska Türkleri’nden Rusya Federasyonu’nda yaşamak zorunda bırakılanlarının vatandaşlık haklarının verilmesini ve ABD’ye göçlerinin durdurulmasını, Gürcistan’ın Ahıska Türkleri’nin vatanlarına dönmelerinin önündeki engelleri kaldırarak AGİT’e verdiği taahütleri yerine getirmesini, ve Türkiyeye göç eden Ahıska Türkleri’nin vatandaşlık işlemlerinin hızlandırılmasını talep eder.
12. Yeniden yapılanan Irak’da Türkmenlerin asli unsur sayılmaları, siyasi, kültürel ve sosyal haklarına kavuşmaları, Kerkük’ün Türkmen şehri olarak kalması, ayrıca Barzani güçlerinin elinde sekiz aydır suçsuz yere tutuklu bulunan kurultayımız delegesi Sn. Murat Ziya’nın hemen salıverilmesi, kendisine tutuklu bulunduğu sure için en yüksek düzeyden tazminat ödenmesi konularında Irak, ABD yönetimleri ile BM ve Türk Dünyası liderlerinin göreve davet edilmesine karar verir.
13. Türk Dünyası Gençlik Teşkilatları ve DTGB üyeleri arasında iletişimin güçlendirilmesi amacı ile DTGB çatısı altında Türk Dünyası Genç İletişimciler Birliği’nin kurulmasına karar verir.
14. Rusya Federasyonu içinde yaşayan Nogay gençlerinin eğitim ve iş bulma sorunlarında bağımsız Türk Cumhuyriyetleri’nin yönetimlerine talepte bulunmaya karar verir.
15. DTGB kuruluşlarından olan Azerbaycan merkezli Dünya Genç Türk Yazarlar Birliği’nin aktif çalışmalarını takdir ile karşılar ve kuruluşu tamamlanan Türk Dünyası Genç Araştırmacılar Birliği’nin çalışmalarında başarılar diler. Kasım 2004’de düzenlenecek olan “I. Türk Dünyası Genç Araştırmacılar Sempozyumu”nun gerçekleştirilmesinde üye teşkilatlarını aktif katılıma davet eder.
16. Rusya Federasyonu ve Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerindeki Türkçe eğitim veren lise, üniversite ve fakültelerin sayısındaki azalmayı kaygı verici bulur.
17. Tataristan örneğinde görüldüğü üzere Türk dillerine en uygun alfabe olan Latin Alfabesi’ne geçmek isteyen Türk Halkları’nın merkezi yönetimlerce engellenmesini kaygı verici bulur.
18. T.C. Kültür Bakanlığı Türk Dünyası Müzik Topluluğu’nun DTGB’nin en yüksek kültür madalyası olan Altın Behbudov madalyası ile ödüllendirilmesine karar verir.
19. Rusya Türkleri’nin Gençlik Liderlerine Türkiye Türkçesi kursları düzenlenmesine karar verir.
20. Çuvaşistan’da Devlet Üniversitesi’nde kapanan Türkoloji bölümümünün açılması için gerekli girişimlerde bulunulmasına, Çuvaş nüfusunun asimilasyon karşısında hızlı eriyişine karşı tedbirler alınmasına ve gerekli bilimsel çalışmaların yapılmasına karar verir.
21. DTGB’ye kuruluşundan itibaren emek veren eski yöneticilerinden danışma organı olarak bir “Yüksek İstişare Konseyi” kurulmasına karar verir.
22. DTGB alt organlarından olan Dünya Genç Türk Yazarlar Birliği, Türk Dünyası Genç Araştırmacılar Birliği ve Türk Dünyası Genç İletişimciler Birliği Başkanlarının doğrudan DTGB Genel Başkan Yardımcılığı’na atanmalarına karar verir.
23. K.K.T.C. Cumhurbaşkanı Sn. R. Rauf Denktaş’ın gelecek Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olmama kararını yeniden gözden geçirmesi için ricada bulunmaya, K.K.T.C.’nin öncelikle Türk Devlet ve Toplulukları tarafından resmen tanınması, ve ardından da dünya kamuoyu platformlarında tüm Türk Halkları’nın K.K.T.C.’nin mağduriyetine son verilmesi doğrultusunda güç birliği ederek çalışması için çağrıda buluınmaya karar verir.
24. Türk Devlet ve Toplulukları’nı kardeş Fin-Ogur Halkları ile işbirliği ve ortak projelerin arttırılmasına davet eder.
25. Az sayılı Türk Halkları’nın kültürel, sosyal ve tarihi miraslarının koruması, yaşatılması ve desteklenmesi konularınlarında uluslararası teşkilatlar ile Türk Devlet ve Toplulukları’nın yönetimlerini göreve davet eder.
11.09.2004-Köstence-Romanya, saat 19.30
XI. Türk Dünyası Gençlik Kurultayı;
1. Kırım Tatarları’nın vatanlarından sürülüşünün 60. yılına ithaf olunmuştur. Ayrıca XI. Kurultay Kırım Tatar Milli Kurultayı’nın açılış tarihi olan 26 Haziran’ı “Kırım Tatarları’nın Şükür Günü” olarak Türk Dünyası bayramları içinde kabul eder.
2. Osetya’da meydana gelen terör olaylarını şiddetle kınar, Oset ve Rus Halkları’nın acısını paylaşır. Kurultay dünyanın geleceği olan çocuk ve gençlere karşı düzenlenen bu katliamı ve bu vesile ile terörün her türlüsünü lanetler.
3. Bu yılın mart-nisan ve temmuz aylarında Özbekistan’ı hedef alan terör saldırılarını lanetler ve Özbekistan yönetimine en samimi desteğini sunar. Bu çerçevede Özbekistan liderliğinin terörle mücadele çabalarını destekler ve terörün her türlüsünü bir defa daha lanetler.
4. Çin Halk Cumhuriyeti yönetiminin uluslararası terör ile mücadele bahanesi altında Doğu Türkistan’da insan hakları ihlallerine maruz bıraktığı Türkler üzerinde kurduğu baskıyı kınar.
5. X. Kurultayın hamisi, büyük devlet ve siyaset adamı, Uluslararası Atatürk Barış Ödülü sahibi, Azerbaycan Eski Cumhurbaşkanı Merhum Haydar Aliyev’in vefatı dolayısı ile tüm Türk Dünyası’na ve özellikle de Azerbaycan Türklüğü’ne başsağlığı dileklerini iletir.
6. Azerbaycan Cumhuriyeti’nin ayrılmaz parçası olan Dağlık Karabağ ve etraf bölgelerindeki Ermeni işgalini en sert şekilde kınar, Ermenileri işgal ettikleri topraklardan çekilmeleri konusunda son defa ve en sert şekilde ikaz eder. Problemin çözümünü üzerine alan AGİT Minsk grubunu da işlevini yerine getirmeye davet eder.
7. Romanya Hükümeti, Romanya Azınlıklar Bakanlığı ve Köstence Valiliği’ne Kurultayımıza ve Romanya’da yaşayan Türk-Tatar kardeşlerimize gösterdikleri içten samimiyet ve yardımlardan dolayı teşekkürlerini bildirir.
8. Afganistan Türkleri’nin tek lideri olarak General Reşid Dostum’u tanır, Afganistan-Güney Türkistan Türkleri’ne demokratik mücadelelerinde tam destek verir. Ayrıca yeni açılmakta olan toplu mezarların isbat ettiği Taliban yönetimi altında Afganistan’da gerçekleştirilen Türk soykırımını lanetler. Cumhurbaşkanı adayı olan General Dostum’u candan tebrik eder, Afganistan’da resmi dil statüsüne taşınan Türkçe’nin geliştirlmesi ve yaygınlaştırılması için bütün Türk Devletlerini göreve davet eder. Kurultay, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin yetkili makamlarını Afganistan’a ayrılan Türk öğrenci kontenjanlarını arttırmaya davet eder.
9. 2005 yılında yapılması planlanan XII. Türk Dünyası Gençlik Günleri ve Kurultayı’nın Gagauz Yeri’nde düzenlenmesine ve bu kurultayın Kazan’ın 1000. yılına ithaf edilmesine karar verir.
10. Rusya Federasyonu dahilinde yaşlayan Türk Halkları’nın iç ve dış pasaportlarında milliyetlerinin yazılmasının teşviki, milli kültür ve dil sahalarında daha fazla desteklenmeleri, merkezi otoritenin Rusya Federasyonu Anayasası’na uygun olarak federal hakları desteklemesi, Türk Halkları’nın kültürel ve manevi gelişimlerine imkan verilmesi hususlarında Rusya Federasyonu Merkezi Organlarını işbirliğine davet eder.
11. Ahıska Türkleri’nden Rusya Federasyonu’nda yaşamak zorunda bırakılanlarının vatandaşlık haklarının verilmesini ve ABD’ye göçlerinin durdurulmasını, Gürcistan’ın Ahıska Türkleri’nin vatanlarına dönmelerinin önündeki engelleri kaldırarak AGİT’e verdiği taahütleri yerine getirmesini, ve Türkiyeye göç eden Ahıska Türkleri’nin vatandaşlık işlemlerinin hızlandırılmasını talep eder.
12. Yeniden yapılanan Irak’da Türkmenlerin asli unsur sayılmaları, siyasi, kültürel ve sosyal haklarına kavuşmaları, Kerkük’ün Türkmen şehri olarak kalması, ayrıca Barzani güçlerinin elinde sekiz aydır suçsuz yere tutuklu bulunan kurultayımız delegesi Sn. Murat Ziya’nın hemen salıverilmesi, kendisine tutuklu bulunduğu sure için en yüksek düzeyden tazminat ödenmesi konularında Irak, ABD yönetimleri ile BM ve Türk Dünyası liderlerinin göreve davet edilmesine karar verir.
13. Türk Dünyası Gençlik Teşkilatları ve DTGB üyeleri arasında iletişimin güçlendirilmesi amacı ile DTGB çatısı altında Türk Dünyası Genç İletişimciler Birliği’nin kurulmasına karar verir.
14. Rusya Federasyonu içinde yaşayan Nogay gençlerinin eğitim ve iş bulma sorunlarında bağımsız Türk Cumhuyriyetleri’nin yönetimlerine talepte bulunmaya karar verir.
15. DTGB kuruluşlarından olan Azerbaycan merkezli Dünya Genç Türk Yazarlar Birliği’nin aktif çalışmalarını takdir ile karşılar ve kuruluşu tamamlanan Türk Dünyası Genç Araştırmacılar Birliği’nin çalışmalarında başarılar diler. Kasım 2004’de düzenlenecek olan “I. Türk Dünyası Genç Araştırmacılar Sempozyumu”nun gerçekleştirilmesinde üye teşkilatlarını aktif katılıma davet eder.
16. Rusya Federasyonu ve Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerindeki Türkçe eğitim veren lise, üniversite ve fakültelerin sayısındaki azalmayı kaygı verici bulur.
17. Tataristan örneğinde görüldüğü üzere Türk dillerine en uygun alfabe olan Latin Alfabesi’ne geçmek isteyen Türk Halkları’nın merkezi yönetimlerce engellenmesini kaygı verici bulur.
18. T.C. Kültür Bakanlığı Türk Dünyası Müzik Topluluğu’nun DTGB’nin en yüksek kültür madalyası olan Altın Behbudov madalyası ile ödüllendirilmesine karar verir.
19. Rusya Türkleri’nin Gençlik Liderlerine Türkiye Türkçesi kursları düzenlenmesine karar verir.
20. Çuvaşistan’da Devlet Üniversitesi’nde kapanan Türkoloji bölümümünün açılması için gerekli girişimlerde bulunulmasına, Çuvaş nüfusunun asimilasyon karşısında hızlı eriyişine karşı tedbirler alınmasına ve gerekli bilimsel çalışmaların yapılmasına karar verir.
21. DTGB’ye kuruluşundan itibaren emek veren eski yöneticilerinden danışma organı olarak bir “Yüksek İstişare Konseyi” kurulmasına karar verir.
22. DTGB alt organlarından olan Dünya Genç Türk Yazarlar Birliği, Türk Dünyası Genç Araştırmacılar Birliği ve Türk Dünyası Genç İletişimciler Birliği Başkanlarının doğrudan DTGB Genel Başkan Yardımcılığı’na atanmalarına karar verir.
23. K.K.T.C. Cumhurbaşkanı Sn. R. Rauf Denktaş’ın gelecek Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olmama kararını yeniden gözden geçirmesi için ricada bulunmaya, K.K.T.C.’nin öncelikle Türk Devlet ve Toplulukları tarafından resmen tanınması, ve ardından da dünya kamuoyu platformlarında tüm Türk Halkları’nın K.K.T.C.’nin mağduriyetine son verilmesi doğrultusunda güç birliği ederek çalışması için çağrıda buluınmaya karar verir.
24. Türk Devlet ve Toplulukları’nı kardeş Fin-Ogur Halkları ile işbirliği ve ortak projelerin arttırılmasına davet eder.
25. Az sayılı Türk Halkları’nın kültürel, sosyal ve tarihi miraslarının koruması, yaşatılması ve desteklenmesi konularınlarında uluslararası teşkilatlar ile Türk Devlet ve Toplulukları’nın yönetimlerini göreve davet eder.
11.09.2004-Köstence-Romanya, saat 19.30
9.9.04
Татары Румынии проводят XI Курултай молодежи Тюркского мира
В городе Констанца (Румыния) вчера стартовал XI Курултай молодежи Тюркского мира. Организаторами мероприятия, открывшегося 4 сентября, выступили Всемирная организация «Тюркские очаги», Демократическое объединение румынских мусульманских тюрко-татар, Демократическое объединение румынских татар и Правительство Румынии.
Инициатива проведения курултая принадлежит Международному объединению тюркской молодежи, основанному в 1991 году. Курултай тюркской молодежи XI созыва стал самым представительным по составу участников - он объединил около 200 участников и наблюдателей, представляющих более 40 тюркских региональных центров и объединений различных стран.
В состав казахской молодежной делегации вошли члены регионального Сибирского центра казахской культуры «М?лдiр» (Омск), преподаватели Международного Казахско-Турецкого университета им. Ходжа Ахмета Яссауи (Туркестан) и Национального университета им.Коркыта (Кызылорда).
В состоявшейся во Дворце культуры города Констанца церемонии официального открытия курултая приняли участие главы дипломатических представительств. В своей приветственной речи руководитель дипломатической миссии РК в Румынии Эрик Жусупов ознакомил присутствующих с демократическими реформами, происходящими в нашей стране в преддверии парламентских выборов, пожелал всем участникам мероприятия успешной и плодотворной работы.
В программе курултая запланированы заседания съезда и комиссий, конференция на тему «Терпимость между религиями и религия против терроризма в XXI веке», концерты тюркской музыки, экскурсии по историческим местам, туристический тур по Констанце. Курултай молодежи Тюркского мира завершит работу 11 сентября.
http://www.tatarlar.ru/new/090904-2.html
Инициатива проведения курултая принадлежит Международному объединению тюркской молодежи, основанному в 1991 году. Курултай тюркской молодежи XI созыва стал самым представительным по составу участников - он объединил около 200 участников и наблюдателей, представляющих более 40 тюркских региональных центров и объединений различных стран.
В состав казахской молодежной делегации вошли члены регионального Сибирского центра казахской культуры «М?лдiр» (Омск), преподаватели Международного Казахско-Турецкого университета им. Ходжа Ахмета Яссауи (Туркестан) и Национального университета им.Коркыта (Кызылорда).
В состоявшейся во Дворце культуры города Констанца церемонии официального открытия курултая приняли участие главы дипломатических представительств. В своей приветственной речи руководитель дипломатической миссии РК в Румынии Эрик Жусупов ознакомил присутствующих с демократическими реформами, происходящими в нашей стране в преддверии парламентских выборов, пожелал всем участникам мероприятия успешной и плодотворной работы.
В программе курултая запланированы заседания съезда и комиссий, конференция на тему «Терпимость между религиями и религия против терроризма в XXI веке», концерты тюркской музыки, экскурсии по историческим местам, туристический тур по Констанце. Курултай молодежи Тюркского мира завершит работу 11 сентября.
http://www.tatarlar.ru/new/090904-2.html
В Румынии начал работу XI съезд Молодежи Тюркского Мира
По сообщению пресс-службы министерства иностранных дел Румынии, 8 сентября в городе Констанца начал свою работу XI съезд Молодежи Тюркского Мира.Отмечается, что инициатором проведения указанного съезда выступило, созданное в 1991 году Международное Объединение Тюркской Молодежи. Кроме того, организаторами названного мероприятия выступили Всемирная Организация "Тюркские очаги", Мусульманский Демократический Союз турков-татар Румынии. В Работе съезда принимают участие более 200 делегатов и наблюдателей из 40 тюркских регионов, а также других государств мира. В рамках съезда предусмотрено проведение конференции на тему: "Межрелигиозная терпимость: религия против терроризма в XXI веке". Кроме того, организаторы позаботились о том, чтобы участники мероприятия побывали на концертах тюркской музыки, совершили экскурсии по историческим местам города Констанца.Работу упомянутого съезда предусмотрено завершить 11 сентября.
http://www.demaz.org/cgi-bin/e-cms/vis/vis.pl?s=001&p=0033&n=001213&prfr=1&g=&prev=
http://www.demaz.org/cgi-bin/e-cms/vis/vis.pl?s=001&p=0033&n=001213&prfr=1&g=&prev=
5.9.04
Jura:"Türkiye´nin de Kısa Sürede AB Üyesi Olmasını Diliyoruz"
Köstence - Dünya Türk Gençleri Birliği'nin TİKA işbirliğiyle Romanya'nın Köstence şehrinde düzenlediği 11. Türk Dünyası Gençlik Günleri ve Kurultayı başladı. Romanya Azınlıklar Bakanı Kristian Jura, Opera Binası'ndaki kurultayın açılışında yaptığı konuşmada, Romanya Hükümeti'nin 2004 yılını "Azınlık Gençleri Yılı" ilan ettiğini söyledi. Romanya'nın 1 Ocak 2007 tarihinde AB'ye gireceğini ifade eden Jura, Köstence'yi görenlerin son yıllarda yakaladıkları gelişmeyi rahatlıkla takip edebileceklerini anlattı. Romanya ile Türkiye arasındaki ilişkilerin her geçen gün daha iyileştiğini belirten Jura, "Türkiye'nin de kısa sürede AB üyesi olmasını diliyoruz" dedi.
Kaynak : Anadolu Ajansı
http://www.newsturkey.com/default.asp?sp=2&h=62104
Kaynak : Anadolu Ajansı
http://www.newsturkey.com/default.asp?sp=2&h=62104
4.9.04
Bügen Rumıniyada Törki dönya yaşläre könnäre açıla
Ankardan "ES-FK" çıganagı: "1992 eldan birle Törki uçaklar Üzäk märkäze tarafınnan oeştırıluçı "Törki dönya yaşlär könnäre häm korıltaenıñ unberençese bıel Rumıniyanıñ Küstäncä şähärendä uzaçak", - dip xäbär itkän. Tik bu xäbärdä berkadär tögälsezlek bar. 1992 elda uk Kazanda uzgan berençe Törki yaşlär korılıtaenda Törkiya väkilläre oeştıru tügel, katnaşmadı da. häm ul vakıtta Törki yaşlär berläşmäse (assotsiatsiyası) oeştı. Räise Tälgat Äxmädişin, Başkarma komitetı räise Zölfirä Sägdi ide. Korıltaynıñ ikençesendä dä, Ufada uzganda Törkiyadän kilgän keşelär yuk ide. Ä menä ikençe elnı (1993) cäy köne Kazanda oeştırılgan Törki dönya yaşläre könnärendä genä Ankaradan Törkiya uçakları väkilläre katnaşa aldı. Döres, 1991 elda alarnıñ väkilläre İkençe Bötendönya tatar yaşläre könnärendä İrek Garif çakıruı buença kunak bulıp katnaşkan ide. Berençe Törki dönya yaşläre könnären dä (1993) Törki uçaklar väkilläre oeştırmadı, alar barı tik katnaştı häm matdi yaktan yardäm kürsättelär genä. Anı Oeştıru komitetı citäkçese dä kazanlı Zölfirä Sägdi ide. 1993 eldagı çarada Törki yaşlär könnäre belän bergä kongressı uzdı. Tik korıltay tügel.
Töreklär häm törkilär, urıslar, karakalpaklar
Şulay itterep törkiyalelär dä törki yaşlär berdämlege xäräkätenä kuşılıp kitte häm kızıklı situatsiyaga yulıktı. Törkiyadäge törki millätçelär başka törkilärne üz itep "törek" dip tanıy. Ä mondagıları üzlären törek dip tügel, iñ yaxşı oçrakta da "törki" dip kenä tanıy, ä döresräge üzeneñ "başkort", "xakas" häm başka millätçelekläre eçendä kaynıy häm törekne millättäş dip tügel, ä yakın millät dip kenä tanıy. Äle bu iñ uñay oçrakta gına. Ä asılda Rossiya törkiläre üzen "urıs" dip tanıy häm arakı miçkäsenä çuma-çuma betep kilä. Urta Aziyada däülät korıp kalgan törkilär isä üz patşaları ni disä, şul isem astında tanılaçak. Stalin alarnı Törkestannan "üzbäk", "kazax", "kırgız", "törekmän" dip bülep algan. Bügen isä zamança cirle stalinçıları: kärimovlar, nazarbaylar, saparmuratlar niçek disä, şul bulır. Äytik karakalpaklarga, sin "üzbäk" diyaçäklär ikän, alar başın iep şuña riza balaçak. Şulay uk Törkiyaneñ dä üzeneñ dä äytik räsmi räveştä Tatarstan yaisä Başkortstannıñ bäysezlegen tanıganı kürenmäde.
İke törle Törkiya
Ämma räsmi Törkiya belän millätçe Törkiya - ikese ike törle. Soñgıları üzlärendäge xunta vakıtında da SSSR törkilärenä bäysezlek sorap uramda xökümätläre yaisä sul köçlär - kommunistlar belän sugışıp yörgän keşelär. häm Törki uçaklar oeşması da 100 ellık tarixı dävamında härvakıtta başka törkilärneñ yazmışı öçen kaygırıp yaşägän. Bu oeşmanıñ çişmä başında bulgan keşelärneñ berse Yosıf Akçura. Oeştırılganda Akçura rossiyale sanalgan, ä Törkiya törki tügel, "gosmanlı" bulgan. XX gasır başında gına "törek", "törki" kebek üzatamalar daimi kullanılışka kerä başlagan.
Çittän utopistik kürensä dä
1993 elda Kazanga kilgän delegatsiyaneñ citäkçese - Tatarstannıñ dustı, Törki uçaklar oeşmasınıñ yaşlär sektsiyası citäkçese Yakub Däliömäruglı ide. Ul akıllı säyasätçe buldı, Rossiya häm SSSR imperiyası törkiläreneñ ayanıç xaläten, alarnıñ tarkaulıgın häm assimilyatsiyaga yöz totuın tiz añladı. Üzbäk belän kırgız, çuvaş belän azerinı berläşterü avır äyber. Tatar belän başkort niçek soñ, bergäme? Tatar üze dä berdäm tügel: räxätlänep bülenä. Tik, yatıp kalgançı, atıp kal dilärme? Yakub häm anıñ fikerdäşläre utopistik kürengän ideyaga yaña sulış örergä teläde. Şunnan soñ könnär Kırımda, Issıkküldä (Kırgızıstan), Ufada, Tönyak Kiprda, Törkestandä (Kazaxstanda), Çeboksarda, Bakuda uzdı. Dimäk uzgan yaşlär könnäreneñ sanı 8 genä kilep çıga. Ä bıelgı unber sanı kaydan kilep çıkkan soñ? Moñarçı uzgan un sanı yaşlär könnärendä yaisä annan tış uzdırılgan korıltaylarnı da kuşıp kilep çıga. Çönki berençe könnärgä kadär Kazanda (1992) häm Ufada (1992) Törki yaşlär korıltae uzdı. Ä öçençe korıltay Bakuda 1993 elda buldı . Bakuda isä Törkiya väkilärenä dä törki yaşlär xäräkätenä kuşılırga mömkinlek açıldı.
Kabattan tatarlar yanında
Ä unberençe korıltay häm könnär isä kabattan 12-11 el elekkege kebek tatarlar yaşi torgan cirdä, dobrudja tatarları başkalası Küstäncädä uza. 4-11 sentyabr könnärendä uzuçı çarada DTYaB ägzası bulgan Rumıniya möselman tatar törkiläreneñ demokratik berlege häm Rumıniya demokratik törki berlek başlap yöri. Şunısı kızganıç, bu yak tatarları belän Kazan arasında elemtä yuk. Alarnı xätta Tatar kongresslarında da kürep bulmıy. Yugıysä urtak bälaları da bar: Tatarstan tatarına urıslaşu yanasa, Rumıniya tatarına rumınlaşu yanıy. Şuşı vakıtta ömetsezlekkä birelgän tatar millätçeläre törki kardäşlekkä sugıla.
Kızganıç, zamananıñ çübekkä äylängän popsa teması - "teror", "islam" turında da äñgämälär bulır dip kötelä. Kaya barsınnar inde, sponsor töreklärneñ Auropa berlege häm dobrudja tatarlarınıñ isä Rumıniya xökümäte karşında aklanasıları kilä. Ä beznekelärneñ kaytkaç cirle däülät organnarına xisap totasıları bar bit. Urtak törki komplekslar aklandıra. Ä bit "terror" häm "xristianlık" temalarına äñgämä korslar gadelräk bulır ide: törki tatarlar köçläp xristianlaştıru afäten kürgän keşelär.
Korıltayda şulay uk TDYaB oeşmasınıñ bügenge räise Xasan Ali Karasar (Ankara) häm Çallıda yaşäüçe bu oeşmanıñ berençe räise häm anıñ maktaulı yulbaşçısı Tälgat Äxmädişin da katnaşa. Kazannan şulay uk Küstäncägä Tatar yaşläre forumınıñ Başkarma komitetı räise Azat İslaev ta kitte. Baruçılar arasında törki dönyanı yaxşı belüçe radiojurnalistlar Timur Urazbaxtin häm Mars Tukay da bar.
Amil NUR
http://www.intertat.ru/index.php?cat=lf&%20id=50687
Töreklär häm törkilär, urıslar, karakalpaklar
Şulay itterep törkiyalelär dä törki yaşlär berdämlege xäräkätenä kuşılıp kitte häm kızıklı situatsiyaga yulıktı. Törkiyadäge törki millätçelär başka törkilärne üz itep "törek" dip tanıy. Ä mondagıları üzlären törek dip tügel, iñ yaxşı oçrakta da "törki" dip kenä tanıy, ä döresräge üzeneñ "başkort", "xakas" häm başka millätçelekläre eçendä kaynıy häm törekne millättäş dip tügel, ä yakın millät dip kenä tanıy. Äle bu iñ uñay oçrakta gına. Ä asılda Rossiya törkiläre üzen "urıs" dip tanıy häm arakı miçkäsenä çuma-çuma betep kilä. Urta Aziyada däülät korıp kalgan törkilär isä üz patşaları ni disä, şul isem astında tanılaçak. Stalin alarnı Törkestannan "üzbäk", "kazax", "kırgız", "törekmän" dip bülep algan. Bügen isä zamança cirle stalinçıları: kärimovlar, nazarbaylar, saparmuratlar niçek disä, şul bulır. Äytik karakalpaklarga, sin "üzbäk" diyaçäklär ikän, alar başın iep şuña riza balaçak. Şulay uk Törkiyaneñ dä üzeneñ dä äytik räsmi räveştä Tatarstan yaisä Başkortstannıñ bäysezlegen tanıganı kürenmäde.
İke törle Törkiya
Ämma räsmi Törkiya belän millätçe Törkiya - ikese ike törle. Soñgıları üzlärendäge xunta vakıtında da SSSR törkilärenä bäysezlek sorap uramda xökümätläre yaisä sul köçlär - kommunistlar belän sugışıp yörgän keşelär. häm Törki uçaklar oeşması da 100 ellık tarixı dävamında härvakıtta başka törkilärneñ yazmışı öçen kaygırıp yaşägän. Bu oeşmanıñ çişmä başında bulgan keşelärneñ berse Yosıf Akçura. Oeştırılganda Akçura rossiyale sanalgan, ä Törkiya törki tügel, "gosmanlı" bulgan. XX gasır başında gına "törek", "törki" kebek üzatamalar daimi kullanılışka kerä başlagan.
Çittän utopistik kürensä dä
1993 elda Kazanga kilgän delegatsiyaneñ citäkçese - Tatarstannıñ dustı, Törki uçaklar oeşmasınıñ yaşlär sektsiyası citäkçese Yakub Däliömäruglı ide. Ul akıllı säyasätçe buldı, Rossiya häm SSSR imperiyası törkiläreneñ ayanıç xaläten, alarnıñ tarkaulıgın häm assimilyatsiyaga yöz totuın tiz añladı. Üzbäk belän kırgız, çuvaş belän azerinı berläşterü avır äyber. Tatar belän başkort niçek soñ, bergäme? Tatar üze dä berdäm tügel: räxätlänep bülenä. Tik, yatıp kalgançı, atıp kal dilärme? Yakub häm anıñ fikerdäşläre utopistik kürengän ideyaga yaña sulış örergä teläde. Şunnan soñ könnär Kırımda, Issıkküldä (Kırgızıstan), Ufada, Tönyak Kiprda, Törkestandä (Kazaxstanda), Çeboksarda, Bakuda uzdı. Dimäk uzgan yaşlär könnäreneñ sanı 8 genä kilep çıga. Ä bıelgı unber sanı kaydan kilep çıkkan soñ? Moñarçı uzgan un sanı yaşlär könnärendä yaisä annan tış uzdırılgan korıltaylarnı da kuşıp kilep çıga. Çönki berençe könnärgä kadär Kazanda (1992) häm Ufada (1992) Törki yaşlär korıltae uzdı. Ä öçençe korıltay Bakuda 1993 elda buldı . Bakuda isä Törkiya väkilärenä dä törki yaşlär xäräkätenä kuşılırga mömkinlek açıldı.
Kabattan tatarlar yanında
Ä unberençe korıltay häm könnär isä kabattan 12-11 el elekkege kebek tatarlar yaşi torgan cirdä, dobrudja tatarları başkalası Küstäncädä uza. 4-11 sentyabr könnärendä uzuçı çarada DTYaB ägzası bulgan Rumıniya möselman tatar törkiläreneñ demokratik berlege häm Rumıniya demokratik törki berlek başlap yöri. Şunısı kızganıç, bu yak tatarları belän Kazan arasında elemtä yuk. Alarnı xätta Tatar kongresslarında da kürep bulmıy. Yugıysä urtak bälaları da bar: Tatarstan tatarına urıslaşu yanasa, Rumıniya tatarına rumınlaşu yanıy. Şuşı vakıtta ömetsezlekkä birelgän tatar millätçeläre törki kardäşlekkä sugıla.
Kızganıç, zamananıñ çübekkä äylängän popsa teması - "teror", "islam" turında da äñgämälär bulır dip kötelä. Kaya barsınnar inde, sponsor töreklärneñ Auropa berlege häm dobrudja tatarlarınıñ isä Rumıniya xökümäte karşında aklanasıları kilä. Ä beznekelärneñ kaytkaç cirle däülät organnarına xisap totasıları bar bit. Urtak törki komplekslar aklandıra. Ä bit "terror" häm "xristianlık" temalarına äñgämä korslar gadelräk bulır ide: törki tatarlar köçläp xristianlaştıru afäten kürgän keşelär.
Korıltayda şulay uk TDYaB oeşmasınıñ bügenge räise Xasan Ali Karasar (Ankara) häm Çallıda yaşäüçe bu oeşmanıñ berençe räise häm anıñ maktaulı yulbaşçısı Tälgat Äxmädişin da katnaşa. Kazannan şulay uk Küstäncägä Tatar yaşläre forumınıñ Başkarma komitetı räise Azat İslaev ta kitte. Baruçılar arasında törki dönyanı yaxşı belüçe radiojurnalistlar Timur Urazbaxtin häm Mars Tukay da bar.
Amil NUR
http://www.intertat.ru/index.php?cat=lf&%20id=50687
Törki yaşlärne di-djey Bulat Bäyrämov bietäçäk
Rumıniyaneñ Küstäncä (Konstanta) şähärendä 4-11 sentyabr könnärendä "Unberençe Törki dönya yaşlär könnäre häm korıltae" uza. Anı Törki dönya yaşlär berlege, Törek uçakları oeşması, Rumıniya möselman tatar törkiläreneñ demokratik berlege häm Rumıniya demokratik törki berlege oeştıra. Tatarstannan könnärdä "Azatlık" TYaB häm Tatar yaşläre forumı katnaşa.
"İntertat.ru" xäbärçese Amil Nur da bu çaraga katnaşır öçen çakıru algan bulgan. Ul berençe törki yaşlär korıltayları häm yaşlär könnärennän alıp uk mädäni çaralarnı oeştıruçı bularak bilgele. Bıel da anı ber-berse xolkın añlamauçı, telen belmäüçe törki xalıklarnıñ yaş väkillärenä duslaştıruçı, berläşterüçe itep, mädäni xezmät kürsäter öçen çakırgannar. Tik Amil Nur vakıt yuklıgın säbäp itep katnaşudan baş tartkan.
Amil üzenä almaşka, "şoumen bularak täcribäle häm ictimagıy yaktan uñay energetikalı, başkalarga itägatle" dip, Rimma Bikmöxämmätovanı (Ufa, "Azatlık" TYaB ägzası, "Atna" gazetası xäbärçese) täkdim itep karagan. Tik oeştıruçılar Ufadagı Rimmanı da vizalar yasatır öçen tiz arada ezläp taba almagannar. Ul avılda yal itep kalgan.
Rumıniyada şoumen häm tamada rolen Bulat Bäyrämov ("Tatar radiosı", cırçı Läysan Gıymaevanı ire) başkarır dip kötelä. "Ul diplomat häm şayan, xäräkätçän häm muzıkal. Tatar belän bergä udmurt, başkort xolkın da öyrängän. Andıylar üzeneken dä, keşeneken dä xörmät itä belä, başkalar belän urtak telne tiz taba", - dip sanıy Amil.
"Bez tatarlar - törki xalıklarnıñ barısın da añlıy alabız häm alarnı duslaştıru sälätenä iya. Mondıy eşlär bezneñ öçen gadäti", - dip beldergän Tälgat Äxmädişin, Törki dönya yaşläre berlegeneñ liderı.
Şulay itterep populyar di-djey Bulat Bäyrämov Rumıniyada törkilär häm tatarlar belän duslaşıp, alarnıñ muzıkal mädäniyatın öyränep kaytaçak.
Aygöl İsxakova
http://www.intertat.ru/index.php?cat=lq&id=50670
"İntertat.ru" xäbärçese Amil Nur da bu çaraga katnaşır öçen çakıru algan bulgan. Ul berençe törki yaşlär korıltayları häm yaşlär könnärennän alıp uk mädäni çaralarnı oeştıruçı bularak bilgele. Bıel da anı ber-berse xolkın añlamauçı, telen belmäüçe törki xalıklarnıñ yaş väkillärenä duslaştıruçı, berläşterüçe itep, mädäni xezmät kürsäter öçen çakırgannar. Tik Amil Nur vakıt yuklıgın säbäp itep katnaşudan baş tartkan.
Amil üzenä almaşka, "şoumen bularak täcribäle häm ictimagıy yaktan uñay energetikalı, başkalarga itägatle" dip, Rimma Bikmöxämmätovanı (Ufa, "Azatlık" TYaB ägzası, "Atna" gazetası xäbärçese) täkdim itep karagan. Tik oeştıruçılar Ufadagı Rimmanı da vizalar yasatır öçen tiz arada ezläp taba almagannar. Ul avılda yal itep kalgan.
Rumıniyada şoumen häm tamada rolen Bulat Bäyrämov ("Tatar radiosı", cırçı Läysan Gıymaevanı ire) başkarır dip kötelä. "Ul diplomat häm şayan, xäräkätçän häm muzıkal. Tatar belän bergä udmurt, başkort xolkın da öyrängän. Andıylar üzeneken dä, keşeneken dä xörmät itä belä, başkalar belän urtak telne tiz taba", - dip sanıy Amil.
"Bez tatarlar - törki xalıklarnıñ barısın da añlıy alabız häm alarnı duslaştıru sälätenä iya. Mondıy eşlär bezneñ öçen gadäti", - dip beldergän Tälgat Äxmädişin, Törki dönya yaşläre berlegeneñ liderı.
Şulay itterep populyar di-djey Bulat Bäyrämov Rumıniyada törkilär häm tatarlar belän duslaşıp, alarnıñ muzıkal mädäniyatın öyränep kaytaçak.
Aygöl İsxakova
http://www.intertat.ru/index.php?cat=lq&id=50670
3.9.04
Делегация из Башкортостана в Румынии примет участие в двух молодежных форумах
В румынском городе Констанца пройдут XI курултай Международного объединения тюркской молодежи и Дни молодежи тюркского мира. Оба эти форума начнут работу завтра, 4 сентября, и продлятся до 11 сентября. В рамках Курултая пройдет конференция, посвященная проблемам международного терроризма, межрелигиозной терпимости и мира. Делегаты из десятков тюркских стран станут также участниками собрания Международного объединения молодых тюркских писателей и саммита бизнесменов и журналистов. Как уже сообщало агентство "Башинформ", республику на этих мероприятиях представит группа творческой молодежи во главе с начальником отдела Государственного комитета РБ по молодежной политике Гульнур Кульсариной. ИА "Башинформ"
http://www.bashpred.ru/bpnews/banknewsf.pl?Div=P2&auto=2478
http://www.bashpred.ru/bpnews/banknewsf.pl?Div=P2&auto=2478
1.9.04
Türk Dünyası Gençleri Köstence’de Toplanacak
Köstence, Türk Dünyası Gençlik Günleri ve Kurultayı’nın 11.’sine ev sahipliği yapacak. Dünya Türk Gençleri Birliği Başkanı Hasan Ali Karasar, 2000’den bu yana fon alınamadığı için kurultayı sürekli olarak ertelediklerini belirtti.
Kurultayı dünyanın farklı bölgelerinde ‘azınlık’ psikolojisi ile yaşayan Türklere destek olmak amacıyla topladıklarını söyleyen Karasar, 4–11 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilecek 11. Türk Dünyası Gençlik Günleri ve Kurultayı’nın da yine aynı amaca hizmet edeceğini kaydetti. Kurultaya Devlet Bakanı Mehmet Aydın’ın da katılacağı bildirildi.
http://www.zaman.ro/2004/09/01/haberler/h5.htm
Kurultayı dünyanın farklı bölgelerinde ‘azınlık’ psikolojisi ile yaşayan Türklere destek olmak amacıyla topladıklarını söyleyen Karasar, 4–11 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilecek 11. Türk Dünyası Gençlik Günleri ve Kurultayı’nın da yine aynı amaca hizmet edeceğini kaydetti. Kurultaya Devlet Bakanı Mehmet Aydın’ın da katılacağı bildirildi.
http://www.zaman.ro/2004/09/01/haberler/h5.htm
Kaydol:
Yorumlar (Atom)
